Valuta en basisvaluta

This content is not available in your language yet.

Muntar rekent alles terug naar één munt per werkruimte. Dat is de basisvaluta. Daarnaast heeft elke rekening zelf ook een valuta. Deze pagina legt uit hoe die twee zich verhouden, waar de koers vandaan komt, en waarom het grote getal op het overzicht kan afwijken van de grafiek eronder.

De basisvaluta van je werkruimte

Elke werkruimte heeft precies één basisvaluta. Een nieuwe werkruimte krijgt de euro. De eigenaar stelt hem in bij “Instellingen” onder “Algemeen”, zie Algemene instellingen. Zodra er één boeking of één waardering in de werkruimte staat, ligt hij vast.

Alles wat je optelt staat in die munt: je netto vermogen, het bedrag per entiteit, het saldo per rekening op het overzicht en het bedrag dat vrij inzetbaar is. Ook een AI-assistent die via MCP meekijkt, krijgt de valuta bij die bedragen vermeld.

In het scherm zie je bedragen in de schrijfwijze van je taal, bijvoorbeeld “€ 1.234,56”. In de MCP-uitvoer staat hetzelfde bedrag als tekst met een punt als decimaalteken, zodat er onderweg niets misgaat.

Elke rekening heeft ook zelf een valuta

Een rekening draagt de munt waarin hij bij de bank of broker staat. Je kiest die bij “Valuta” op het formulier waarmee je een rekening aanmaakt. Het veld staat standaard op de basisvaluta van je werkruimte, dus wie alles in één munt doet merkt er niets van.

Twee soorten rekeningen staan altijd in de basisvaluta: een categorie en een systeemrekening zoals “Beginsaldi”. Die twee zijn er om in te delen en op te tellen, niet om geld in aan te houden. Je komt er ook nergens een valutakeuze voor tegen: het veld “Valuta” staat alleen op het formulier waarmee je een gewone rekening aanmaakt. Een categorie die je zelf toevoegt krijgt de basisvaluta van je werkruimte, zonder dat je er iets voor hoeft te kiezen.

Elke regel van een boeking draagt twee bedragen: het bedrag in de valuta van de rekening, en het bedrag in de basisvaluta van de werkruimte. De controle dat een boeking op nul sluit, loopt over het bedrag in de basisvaluta. Zo blijft het totaal optelbaar, ongeacht op welke rekening iets staat.

Waar de koers vandaan komt

Muntar haalt elke nacht om 02:30 Nederlandse tijd de dagkoersen op van elke munt die ergens in gebruik is. De eerste bron is Frankfurter, die de dagkoersen van de Europese Centrale Bank publiceert. Zit een munt daar niet bij, dan probeert Muntar fawazahmed0, een tweede gratis koersenlijst. Allebei zijn ze vrij te raadplegen; je hoeft zelf niets in te stellen of aan te vragen.

Een koers krijgt de dag die de bron zelf noemt, niet de dag waarop hij is opgehaald. Vraagt Muntar Frankfurter om een zaterdag, dan komt de koers van de vrijdag ervoor terug, en die staat dan ook als vrijdag in de boeken. De achtervang kent geen datum in zijn aanvraag en levert altijd de meest recente koers, die daarna op dezelfde manier de dag van de bron draagt. Bij het boeken kijkt Muntar vanaf de boekdatum tot zeven dagen terug naar de eerste dag waarvoor hij een koers heeft. Een weekend of een feestdag houdt je boeking dus niet tegen.

Deze opgehaalde koersen zijn marktinformatie en worden door alle werkruimtes gedeeld. Een koers die je zelf vastlegt hoort wél bij jouw werkruimte alleen, en gaat voor die dag vóór de opgehaalde koers.

Boekingskoers en waarderingskoers

Muntar gebruikt twee soorten koersen, en het verschil daartussen verklaart bijna elke vraag op deze pagina.

Koers	Welke dag	Waarvoor
Boekingskoers	De boekdatum van de boeking	Het bedrag in de basisvaluta dat permanent op de regel komt te staan
Waarderingskoers	Vandaag	Het grote getal op het overzicht, alleen om te tonen

Een boekingskoers wordt één keer gekozen en blijft daarna aan die regel hangen. Verandert de koers morgen, dan verandert een geboekte regel dus niet mee. Dat is met opzet: een boeking legt vast wat er op die dag gebeurde.

Een waarderingskoers gebruikt Muntar alleen op het moment dat hij het overzicht voor je uitrekent. Hij wordt nergens vastgelegd en er wordt nooit een boeking van gemaakt.

Waarom het grote getal en de grafiek uit elkaar lopen

Op het overzicht staat bovenaan één getal, en daaronder een grafiek met je historie. Heb je een rekening in een andere munt, dan kunnen die twee verschillen.

Het grote getal wordt uitgerekend op het moment dat je de pagina opent. Een rekening in een andere munt telt daarin mee tegen de koers van vandaag. Zo lees je wat je vandaag waard bent.

De grafiek komt uit de dagstanden die elke nacht worden opgeslagen. Daarin staat per rekening de som van de bedragen in de basisvaluta zoals ze destijds zijn geboekt, dus tegen de boekingskoersen. De grafiek herrekent die historie niet tegen de koers van vandaag.

Het verschil tussen die twee is je ongerealiseerde koersresultaat: de winst of het verlies dat op je vreemde-valuta-rekening staat zolang je er niets mee doet. Het is echt, maar het is niet geboekt, en Muntar boekt het ook niet. Zou hij dat wel doen, dan zou hij een gebeurtenis verzinnen die nooit heeft plaatsgevonden. Je ziet het bedrag daarom apart staan in plaats van verstopt in je historie.

Ongerealiseerd koersresultaat op het overzicht

Zodra de koers van vandaag van je boekingskoersen afwijkt, verschijnt op het overzicht het blok “Ongerealiseerd koersresultaat”. Daarin staat één regel per rekening, met de valutacode als label en de regel “koers van” met de dag waarvan de gebruikte koers is. Heb je twee rekeningen in dezelfde munt, dan staan er dus twee regels met hetzelfde label. Staat daar een oudere datum, dan is dat de laatste dag waarvoor Muntar een koers had. Komt het verschil op nul uit, dan blijft het blok weg; er valt dan niets te melden.

Heeft Muntar voor een munt helemaal geen koers kunnen vinden, ook niet in de zeven dagen ervoor, dan staat er “geen koers beschikbaar”. Die rekening telt dan mee zoals hij geboekt is. Het blok zegt dat hardop, zodat je niet naar een getal kijkt dat stilletjes verouderd is.

Een rekening waarvan je de waarde met een waardering vastlegt, zoals pensioen of overig bezit, staat in een eigen blok: “Vreemde-valuta-waarderingen”. Daar staat het bedrag in de eigen munt, de gebruikte koers, de dag van die koers en het omgerekende bedrag. Er staat geen koersresultaat bij, en dat is geen omissie. Een waardering is een opname van één moment en is nooit tegen een historische koers geboekt, dus er is niets om het tegen af te zetten.

Als er voor een dag geen koers is

Kent Muntar de koers van een dag niet en kan hij ook niet terugkijken, dan gaat de boeking niet door. Je ziet “Geen koers gevonden voor deze datum.” Muntar neemt nooit stilzwijgend aan dat één munt gelijkstaat aan een andere.

Onder die melding verschijnt meteen een invoerveld met de twee munten in het label, bijvoorbeeld “Koers (1 CZK = … EUR)”, en de knop “Koers opslaan”. De munt en de dag staan al vast, dus je hoeft alleen de koers te typen. Daarna staat er “Koers opgeslagen. Probeer de boeking opnieuw.” en boek je gewoon door. Dat veld staat op de twee schermen waar een boeking zelf ontstaat: “Inboeken” en het beginsaldo van een nieuwe rekening.

Loopt een import op een ontbrekende koers vast, dan zie je daar alleen de melding en wordt er niets geboekt. Ga dan naar “Inboeken” en probeer dezelfde boeking met de hand: dat scherm weigert op dezelfde manier en biedt het koersveld er wel bij. Zodra de koers vastligt, ga je terug naar de import en boek je die af.

Let op wat “Inboeken” daarna zegt. Onder het koersveld verschijnt “Koers opgeslagen. Probeer de boeking opnieuw.” Die zin hoort bij een boeking die je zelf maakt. Kwam je hier alleen om de koers vast te leggen voor een import, druk dan niet alsnog op opslaan: die regel zit al in je import, en je zou hem twee keer in de boeken zetten. Een gekoppelde assistent kan de koers ook rechtstreeks vastleggen, zonder deze omweg; zie MCP-tools.

Een koers die je zo vastlegt, vervangt een eerdere handmatige koers voor dezelfde munt en dag. Is er al op geboekt, dan ligt hij vast en zie je: “Deze koers is al gebruikt in een boeking en ligt daarmee vast. Een boeking met een verkeerde koers corrigeer je met een tegenboeking; de oorspronkelijke koers blijft staan zodat de historie klopt.” Zie Tegenboeken en corrigeren.

Valutakosten

Bij een overboeking of kapitaalstorting tussen twee rekeningen in verschillende munten ken je soms twee echte bedragen: wat er verzonden is en wat er aankwam. Vul je dat tweede bedrag in bij “Ontvangen bedrag”, dan rekent Muntar beide kanten apart om en zet het verschil als eigen regel op de categorie “Valutakosten”. Dat is het stukje dat de bank of de broker eraf haalde, zichtbaar in plaats van verstopt in een van de twee saldi.

Komt het verschil precies op nul uit, dan blijft die derde regel weg. Laat je het veld leeg, dan rekent Muntar het ontvangen bedrag zelf om en is er niets om apart te boeken.

“Valutakosten” zit in de startset van elke nieuwe entiteit. Heb je hem verwijderd, dan verschijnt het veld “Ontvangen bedrag” niet en zegt het scherm waarom.

Bij een koop van een belegging

Bij een koop van een belegging krijgt een fonds dat je met de koopregel aanmaakt de munt van de cashrekening waarvan je betaalt. Van elke partij bewaart Muntar de kostprijs twee keer: in de munt van het fonds en in je basisvaluta op de dag van aankoop. Die tweede is nodig om later te kunnen zien wat de koersbeweging van de munt met je resultaat heeft gedaan.

Bij het importeren

Een importregel krijgt de vlag “Vreemde valuta” als de valuta van de transactie afwijkt van die van de rekening, of als het bronbestand een oorspronkelijk bedrag in een andere munt meldt. De vlag is een waarschuwing in de review, zodat je zo’n regel zelf bekijkt voordat je hem accepteert. Zie De review beoordelen.

Meldt de bank bij zo’n regel het oorspronkelijke bedrag en de koers die zij gebruikte, dan bewaart Muntar die erbij. Je ziet ze terug in de lijst “Zojuist geboekt” op het scherm Inboeken; het transactieoverzicht toont ze niet. Ze zijn puur ter informatie: Muntar rekent zelf met zijn eigen dagkoers.